Miyszkom w Radostowicach i moji dziadkowie, łojcowie z łobu stron. Łod taty była wielko familijo – trzinoście dziecek, a łod mamy pięcioro, trzech łujków, jedna ciotka, no i mama byli najmłodszo i łostali w doma. Gospodarzyli na gospodarce z dziadkami, pola było szesnoście morgów. Babka byli kucharkom, warzyli po weselach, bo piyrwej to przi łoczepinach kucharki prziśpiywki śpiywały, jo to do dzisiaj pamiyntom „Wylazła, wylazła spod nolepy żabka, zrobiła się, zrobiła z młodej pani babka”. Babka i mama chodziły w kieckach, jak kaj szły to zawdy szumnie łobleczone, wybiglowane, wyczepione. Łachy bardzo szanowały. Jak skond prziszli to jakle i zopaski piyknie połukłodały do komody, kiecki sfinyły w rolka, żeby się fołdy niy rozlazły i łobiesiły na hoku we szranku, a czepce schowały do katonga (łoboczcie, jo ich jeszcze dzisioj mom łobleczone).

Dziadek też nie byli gorsi. Na niedziela zawsze się wysztrychli w ancug, bioło koszula, binder, a kragiel i sztulpy musiały być twarde, wyszkrobione. Byli kołodziejym, a że miyszkomy przy szosyji to robota mieli, bo co chwila się komuś koło rosuło, bo po tych drogach fest tyrpało. Jak łujki i ciotka dorośli wyciongli na huty za robotom i tam się pożynili. Jeno łujek Francik choć byli gryfnych karlusym wstydzili się dziołsze przigodać, bo się fest jąkali i do śmierci łostali kawalerem.

Do dzisiej spominomy co nom mama rozprowiali, że było to po godnich świyntach, jak sie ciotka wydowała poszła łujka pytać na weseli, a łujek ji pedzioł „Zo Zośka jo oo na twwoi wessseli srom srom srombkym przijjjada”. Tak sie tymu śmioli.

Borok łujek musiało go być gańba, ale tak doprowdy, to był bardzo dobry człowiek, choć nie umioł gibko godać, za to dużo pisoł. Wierszyki na belejaki okazje, pisma. Mioł maszyna do pisanio, encyklopedyje i dużo roztomajtych ksiożek.

Pisowoł se nie z bele kim, bo nawet z profesorym Lutosławskim, Ważyńskim, jak w Paryżu studyrowali, nawet pijondze jim posyłoł i tak belekomu wto mioł biyda.

Miyszkoł w Chorzowie, czasym my go też łodwiydzali i zawyźli jako kura, kołocza no i co było w chałpie. Do Katowic my jechali cugiym, a potym bankom, bo glajzy leciały kole łujkowego familoka, to było blisko.

Jak prziszła wojna to łujek mioł sie bardzo źle, bo był wielkim polokym. Wyciepli go z roboty, nie dostoł kartek na jadło, ani na łachy, wtedy napisoł tak „Finiks Germania fałsz za fałszem, gwałt za gwałtem w imię prawdy i pokoju już podrywa świat do boju Hitlerowska wielka rzesza, patrz już zamki odbezpiecza – za, do boju podżeganie wielka rzesza żyć przestanie”.

Żeby żyć musioł borok ulice zamiatać, hale targowom z konioków sprzontać. Handlyrze, jak już nie umieli niczego sprzedać, to mu po kryjomu dali.

Zima była srogo, szczewiki im się rozlazy, a Milka cera od ciotki Zośki robiła w biurze i chciała mu jakoś przeczachrować becukszajn na szczewiki, ale jom przi tym chycili i za to dostała sie do Oświęcimia i tam zaginyła, miała 28 lot i dwoje małych dziecek. Ciotka prawie była u nas, jak prziszoł telegram, to było okropne, jo wtedy była bajtlym, miałach 6 lot, a pamiyntom toj jakby, to było wczora. Ale cóż trzeba było żyć dali.

Po wojnie łujek zaś mioł robota i dali pomogoł ludziom. Był, bardzo pobożny, pisowoł ze sztudyntami, pożyczoł im ksiożki, zachyncoł do moralności we swoich wierszach, a som żył bardzo skromnie.

Jak prziszoł na emerytura to też czasu nie mitrężył, zbiyroł zioła na hołdach, wiedzioł na co kere jest, bo mioł książki i rozdowoł wto jyno chcioł. Nigdy nie był pijany, ani brzidko nie godoł, ani moji łojcowie.

Takich łujków i łojców życzyła bych kożdymu jak jo miała i starom sie też być dobro, bo wtedy kożdy, choćby nawet uśmiech zwraco mi sie podwójnie.

 

„O łujku”. Opowiadanie napisane przez panią Jadwigę Hlubek.